Տիգրան Խզմալյանի ՕՊԵՐԱ ֆիլմը

Տիգրան Խզմալյանի ՕՊԵՐԱ ֆիլմը

Ներկայացնում եմ ֆիլմի ամբողջ տեքստը մասնակի հատվածների տեղափոխությանբ հեղինակաին ավելի լավ հասկանալու համար:Սա շատ սեղմ մեկնաբանություն է և ընդհամենը երկու հարթության վրա և բավականին հպանցիկ և ընդհանրական:

Առաջին շինությունը մարդկային պատմության մեջ,որը հիշատակված է աստվա ծաշնչում, բաբելոնյան աշտարակն է :Ահա ինչպես են այնտեղ նկարագրված սույն կառույցի միջոցներն ու նպատակը:
«Եվ ասասցին մի միանց ,աղյուսներ պատրաստենք ու կրակով թրծենք և կառու ցենք մեզ համար մի քաղաք ու աշտարակ մինչև երկինքը և փառաբանենք մեր անունը մինչև որ սփռվեբք աշխարհով մեկ»:

Այսպիսով սա էր նպատակը երկինք հասնող աշտարակի կառուցումը և սեփական անունների հավերժացումը:

Ինչպես հայտնի է բաբելոնյան աշտարակը մնաց անավարտ քանի որ աստվածը խառնեց մարդկանց լեզուներն ու շինարարներ սկսեցին մի միանց չհասկանալ:

Հեղինակը հենց սկզբից շեշտում է ,բաբելոնցիների Ստալինի և մեր ՝հայ ժողովրդի ճղճիմ նպատակները ընդհամենը հավերժացնել սեփական անունները

Մովսես Խորենացին հայոց պատմությունում մեջ բերում է ասորի հեղինակ Մար Աբաս Կատինայի պատմվածքը բաբելոննյան մայրաքաղաք Նինվեյի արքայական գրադարանում պահվող քաղդեական աղբյուրներից այնտեղ նկարագրված են աշ խարհի ստեղծումը ջրհեղեղը ու Քսիտուսրոսի փրկարար տապանը ում բիբիլիա կան հրեա հեղինակաները վերանվանել են Նոյ:
Այնտեղ հայ ազգի առաջացումը վերագրվում է թ.ա. 23 դարին, երբ Հաբեթի թոռ ու Թարգամի որդի Հայկը իր ցեղը դուրս բերեց Բաբելոնից ու տարավ Արարատյան երկիր դա առասպելական աշտարակի կառուցման ամենա թեժ պահին էր:

Հայկը դավաճանաբար աշխարհի կառույցից հեռացավ

ինչ որ պատճառով բաբելոնի Բել Նիմրոդ արքան շատ ցավագին ընդունեց հայերի փախուստը ու սկսեց մեծ զորքով հետապնդել նրանց:

Հայերը ոչ միայն դավաճանեցին այլ Մովսեսի պես փախան

Ք.Ա. 2107 թ.Վանա լճի ափին տեղի ունեցած ճակատամարտում Հայկը Բելին սպա նեց, արքային կորցրած բաբելոնյան բանակը կազմալուծվեց ,իսկ հետո ինչպես հայտնի է քանդվեց նաև անավարտ մնացաց բաբելոնյան աշատա րակը:

Աստված օգնում էր Հայերին

Սակայն ինչ առնչություն ունի այս ամենը երևանի օպորայի շենքի հետ եկեք հարց տանք այդ ինչու էր Բելը այդքան ջանում Հայկի համառ ցեղը վերադարձնել Բաբելոն հանուն, դրա անգամ զորքով եկավ Արարարտայն երկիր թողնելով իր կյանքի կարևորագույն գործը, աշտարակի կառուցումը, պատասխանը հենց ինքը աշտարակն է:

Դավաճանությունից բացի հեղինակը այլ բանել է փնտրում

բանն այն է, որ Թարգամի զավակ Հայկի ժողովուրդը Բաբելոնում կատարում էր թարգմանիչների կարևորագույն աշխատանքը, որի անվանումը առայսօր հայերենում պահպանել է այդ հնգույն գաղտնիքը ուստի և Հայկը իր ազգի հետ հրաժարվեց ծառաել անաստված արքային,շինարարությունը կանգ առավ իսկ Բելի մահից հետո աշտարակը ընդհանրապես փլվեց:

Ֆանտաստիկ հայտնագործում մենք պատշարել չենք այլ ընդհամենը թարգմանիչ ենք սա է մեր առաքելությունը

Հետ այսու բոլոր մարդկային շինությունները եգիպտական բուրգերից մինչև ամերկ յան երկնաքերերը անխուսափելիորեն հիշեցնում և վաղ թե ուշ կրկնորինակում էին այս առաջինի՝ բաբելոնյան աշտարակի ճալատագիրը:

քանի որ դավաճանութուն կա

16 –րդ դարի կեսին ֆլո մանդացի նկարիչ Պիթեր Բռեյգելը նույն բովանդակութ յամբ երեք նկար էր ստեղծել:Բաբելոնյան աշտարակի վերևում Բռեյգելը պատկերել էր մի անավարտ շինություն որը զարմանալիօրեն հիշեցնում էր այսօրվա հայոց մայրաքաղաքի ամենա հայտնի շենքնը՝ երևանյան օպեռան:

Սա արդեն հեղինակի պրպտըւմների արդյունքն է որը ևս մեկ անգամ հաստատում է որ օպեռան բաբելոնի մասն է կազմում:
Երևանյան օպեռայի կառուցումը սկսվեց 30 թվականին ճարտարապետ Ալ Թաման յանի նախագծով, նրա ստեղծած ժողովրդական տունը իր միջավայրով ճակատա գրի բերումով թե բիբիլիական մարգարեությանբ դարձավ հայ ժողովրդի կարևո րագույն ժամանակաշրջանի կյանքի, պատմության կերտման թատերաբեմ, կատա րելիության ձգտման անվերջ ոլորապտույտներով դեպի անսահմանություն մի ուղե կցող որի շուրջը ժամանակը հուսում է անանսելի արագությամբ, սա միջավայր է որը ինքն է կանխորոշում պատմությունը, միջավայր ճարտարապետությունից դուրս, միջավայրեր որոնք կազմավորվում են ժամանակի թելադրանքով և մարգա րեների միջամտությամբ պարտադրում են մարդկանց կենսակերպ կապում են իրենց դարերով, պատերազմ, արհավիրք ,էկոլոգիա, քաղաքաշինություն, կրոն մշակույթ ոչ մի ուժ, չի կարող տարանջատել նրանց միմիանցից , քանզի դա մարգարեների կողմից կանխորոշված էր:

Հայ շինարի ձեռքի կարարած աշխատանքը պետք է կործանվի քանի որ «մարգարեների կողմից կանխորոշված էր»

1930թ-ին շինարարության թեժ պահին միջամտեց ինքը՝ Ստալինը,որը բոլոր մեծ բռնակալների նման սիրում էր կայսերական վիթխարիություն :Նա հրամայեց երե ւանյան օպերայի կտուրին կանգնեցնել Լենինի հսկայական արձանը:
Երեւի թե խորհարդային առաջնորդը շենքի ուրվագծի միջից ըմբռնեց Բաբելոնյան աշտարակի նշմարվող պատկերը:Բոլոր տիրակալների անհասելի երազանքը,

Ինչպիսի զգացողություն հեղինակի կողմից

Սարսափած ճարտարապետը ստիպված էր ենթարկվել ,սակայն բարեբախտաբար Ստալինը շուտով փոխեց իր մտադրությունը եւ որոշեց կառուցել սույն աշտա րակը խորհրդային Բաբելոնի սրտում,Մոսկվայում:

Միջանկյալ ռեւերանսներ

Այս նպատակով նա հրամայեց քանդել քաղաքի ամենամեծ եկեղեցին՝Ամենափրկիչ Քրիստոսի տաճարը,տեղ ազատելու համար:Սակայն այդ տեղում նախատեսված խորհուրդների պալատի վիթխարի շենքը ոչ մի կերպ չէր կառուցվում,հսկայական փոսի մեջ լցվում էին ստորգետնյա ջրերը ,հետո խանգարեց պատերազմը եւ իվեր ջո այդ տեղում կառուցեցին հանրային լողավազան

Միջանկյալ ռեվերանսներ

եւ այնուամենայնիվ Բաբելոնյան աշտարակի ստվերն ընկավ երեւանյան օպերյի վրա,մարգարեության կատարումը կարելի է միայն հետաձգել բայց երբեք վերաց նել:

Նորից հիշեցում հայաստանը բաբելոնի մասին

Շուրջ կես դար շարունակ այդ շենքը հանդիսացել է հայոց մայրաքաղաքի հոգեւոր կենտրոնը, այստեղ էին հնչում Արամ Խաչատրյանի աշխարհահռչակ երաժշտութ յունը, այստեղ էին հավաքվել մարդիկ 1963թ ի մայիսին նշելու աշխարհի 9-րդ չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանի թագադրությունը,

ռեվերանս

2 տարի անց 1965թ-ի ապրիլին հայերը հենց այստեղ՝օպերայի մոտ, կազմակերպեցին խորհրդային պատմության մեջ առաջաին քաղաքսական ցույցերը՝պահանջելով ճանաչել ու նշել մեծ եղեռնի 50–ամյակը:

հայաստան բաբելոնի անկման սկիզբը

Օպերայի շենքում այսուհետեւ անցնում էին մեծ արվեստագետների ու ազգային հերոսների հոգեհանգստի արարողությունները:

ծիսական թաղումներ

Թերեւս առաջինը՝ում դագաղը բերեցին դեռեւս անավարտ շենքի պատերից ներս ,հենց ինքն էր՝1936թ-ին վախճանված, օպերայի հեղինակ՝ճարտարապետ՝ Ալեքսանդր Թամանյանը: Այստեղից էին հուղարկացորում հանճարեղ երաժիշտ ՜Արամ Խաչատրյանին եւ կինորեժիսոր ՝Սերգեյ Փարաջանովին:

ծիսական թաղումներ

Իհարկե ,ոչ միշտ էր այս շենքը նայում աշխարհին ողբերգական դիմակով, տարի ներ շարունակ օպերայի հրապարակում անց էր կացվում մանկական նկարիչների մրցույթ եւ հայ երեխաները գույնզգույն կավիճներով զարդարում էին գորշ հատակը պատկերելով սեփական երազները՝խաղաղ ու երջանիկ ապագայի մասին:

ռեվերանս

Սակայն Բաբելոնյան աշտարակի խորհուրդն ու անեծքը կանխագուշակումն ու մարգարեությունըկրկին իրականացավ 1988թ-ի փետրվարին, երբ մարդկանց միլի ոնավոր բազմությունը հավաքվեց այստեղ՝ օպերայի հրապարակում՝ ազատութ յան ու արդարության պահանջներով,որոնք սկիզբ դարձան վիթխարի խորհրդային բաբելոնի անհավատալի թվացող վախճանին:

բաբելոնյաբ մարգարեության անխուսափելիություն հայերի համար

10 տարի անց, 1999թ-ի աշնանը ,երբ նոր անկախ Հայաստանի կառավարությունը դարձավ ահաբեկչական գրոհների թիրախ,զոհավածների դիակները կրկին դրել էին օպերայի շենքի բեմահարթակին:

բաբելոնյաբ մարգարեության անխուսափելիություն հայերի համար

Անցավ եւս մեկ տասնամյակ եւ արդեն 2008թ-ի գարնանը,ընդդիմությունն իշխանությունը Հայաստանում կրկին բախվել էին օպերայի հրապարակում, կարծես անվերջ շարունակելով շեքսպիրյան մի ներկայացում,ուր արքաները ու ծաղրածուները շարունակ փոխվում էին տեղե րով,պատերից նայող հավերժական թատերական դիմակների հայացքների ներքո՝ ՏՈԹՈՍ,ՄՈՒՆԴԻՍ,ՖԱՑԻՏ, ԻՍՏՐԻ ՈՆԵՆ''ողջ աշխարհը դերասանություն է անում , գրված է շեքսպիրյան ''Գլոբուս'' թատրոնի պատին:

Մեր սխալ Խաղի ավարտը

Մեր խաղերն այլեւս չեն տեղավորվում թատրոնում: Թամանյանը կառուցեց իր օպերան այնպես, որ բեմահարթակը հայտնվեց դրսում,շենքի շուրջը եւ մենք բո լորս այս անվերջ ներկայացման դերակատարներն ենք:

Խաղը անկանոն է մեր կողմից

Ընդհանուր լեզուն կորցրած, փառասիրությամբ տանջվող, աշխարհով մեկ սփռված դերակատարներ, որ շարունակում ենք մոլորված շրջել, մեզ որպես հիշատակ ու զգուշացում թողնված օպերայի՝ բաբաելոնյան աշտարակի շուրջը:

Վերջաբանը սկզբի տրամաբանական շարունակությունն է անխուսաթելի կործանում:

Կարդալուց հետո մեկ անգամ ել ֆիլմը նաեք առանց ձայնի:

	Բարի գալուստ, Հյուր. Խնդրում ենք համենալ կամ գրանցվել.	Սեպտեմբերի 10, 2010, 10:10:34 am
		Մուտք

	Հեղինակ	Թեմա: Տիգրան Խզմալյանի ՕՊԵՐԱ ֆիլմը (Կարդացվել է 1002 անգամ)
0 Մասնակիցներ և 1 Հյուր դիտում են այս թեման